Astronomiczne znaczenie wzgórz Monserrate i Guadalupe

Kultura Muisca (zwana także Chibcha), tak jak i wiele innych kultur na świecie, stworzyła kalendarz w oparciu o cykle słoneczne, ponieważ była to najłatwiejsza do zaobserwowania gwiazda. Dziś przypuszcza się, że budowa katedry Catedral Primada na Placu Bolivara w Bogocie nie była przypadkowa. Z tego właśnie miejsca, obserwując wschód słońca kilka razy do roku, można dostrzec pewną ciekawą zależność. 

Dlaczego i czy było to ważne miejsce dla Muiscas zamieszkujących wyżyny dzisiejszych dwóch departamentów: Cundinamarca i Boyacá? Co do tego mają dwa najważniejsze wzgórza w Bogocie? I dlaczego na Wzgórzu Monserrate rozwinął się ostatecznie kult Jezusa Upadłego pod Krzyżem, a nie Madonny z Monserrate? O tym dowiesz się w tym wpisie.

SŁOŃCE I KSIĘŻYC W MITOLOGII MUISCA


SUÉ / SIE / XUÉ - Bóg Słońce. Indianie Muisca uwielbiali słońce, które traktowali jak swojego ojca. Czcili je i przygotowywali mu ofiary. Każdy z nich wierzył, że nosił w sobie jego cząstkę, i że towarzyszyło im ono przez cały dzień, a dowodem na to miał być ich cień.

CHÍA / CHIE - Bogini Księżyc, partnerka Boga Słońca. Patronka nocy, która chroniła Indian Muisca przed ciemnością. Według jednej z legend w Księżyc przerodziła się Bachué - Matka, która dała początek ludowi Muisca.

Kult Sué rozwinięty był przede wszystkim w Świątyni w Sogamoso w Boyacá, podczas gdy kult Chía w okolicach gdzie dzisiaj ma miejsce Bogotá i miasto Chía, które z nim graniczy od północy.


Na podstawie obserwacji obydwu, społeczność Muisca stworzyła swój kalendarz, który jako pierwszy opisał wielki przyrodnik i podróżnik Alexander von Humboldt. Ale to temat na kolejny wpis....

Autor grafiki: Pedro Arturo Duarte
PUNKT ASTRONOMICZNY W SAMYM CENTRUM BOGOTY

Na długo zanim na wschodzie Bogoty jej bardziej południowe wzgórze zostało ochrzczone przez Hiszpanów Guadalupe, Indianie Chibcha nazywali je Stopą Dziadka (chibcza: quijicha guexica), a północne Monserrate Stopą Babci (chibcza: quijicha caca).


Setki ludzi przechodzących codziennie przez główny plac Plaza Simon Bolivar w samym sercu Bogoty, nie zdaje sobie sprawy z tego, że mija najlepszy naturalny punkt astronomiczny w mieście! Albowiem stojąc po drugiej stronie placu z widokiem na budynek Catedral Primada oraz obydwa wzgórza, możemy zaobserwować, że w zależności od pory roku, słońce  zmienia swój punkt wschodzenia. Indianie podobno odkryli tą ciekawostkę w miejscu gdzie dziś stoi katedra i gdzie najprawdopodobnie znajdowała się ich świątynia słońca.


CHRZEŚCIJAŃSKIE WYPIERA INDIAŃSKIE

Historia może przytoczyć wiele przykładów, gdzie inwazorzy na nowych ziemiach pierwsze co robili, to usuwali symbole podbijanych ludów (np. świątnie tubylcze) i konstruowali swoje (kościoły chrześcijańskie). Była to powszechna praktyka w okresie podboju i kolonizacji kontynentu amerykańskiego. Jimenez de Quesada od razu nakazał postawić krzyże na wzgórzach Monserrate i Guadalupe - czyżby dlatego, że Muisca miały je przeznaczone dla swoich świętych celów? A Catedral Primada? Na pewno ludność Muisca skonstruowała coś w rodzaju świątni słonecznej (podobnie jak w Sogamoso) w miejscu, z którego można było obserwować tak interesujące zjawisko słoneczne i jak tylko konkwistadorzy je odkryli, postanowili zaadaptować je do swoich celów budując swoją świątynię. 

KIEDY SŁOŃCE WSCHODZI.... ODKRYTE PRZEZ INDIAN MUISCA

Na poniższym animowanym obrazku możemy zaobserwować jak słońce Sué wschodzi nad Monserrate lub nad Guadalupe, albo w dolinie pomiędzy obydwoma wzgórzami w zależności od pory roku.

Autor: Tisquesusa - praca własnaCC BY 4.0
Grudzień (ang. December): słońce Sué wschodzi nad wzgórzem Stopa Dziadka (ang. Grandfather's foot) czyli nad Guadalupe.

Marzec (ang. March): słońce wschodzi nad doliną.


Czerwiec (ang. June): słońce wschodzi nad Stopą Babci (ang. Grandmother's foot) czyli nad Monserrate.


Wrzesień (ang. September): słońce wschodzi nad doliną.


W ciągu roku, na wysokości Bogoty, słońce porusza się pomiędzy dwoma szczytami schodząc do doliny pomiędzy nimi i tworząc formę litery V. 


Czy pamiętacie już ze szkoły co te miesiące oznaczają? Tak? Nie?....


SOLSTYCJUM I EKWINOKCJUM 

Grudzień i czerwiec to dwa miesiące w ciągu roku kiedy na Ziemii pojawia się SOLSTYCJUM (przesilenie) - jest to moment kiedy Słońce znajduje się w skrajnym punkcie odchylenia od równika (ang. solstice). My znamy to jako przesilenie zimowe (21-22 grudnia), kiedy słońce w zenicie jest na szerokości Zwrotnika Raka (ten, na półkuli północnej) i przesilenie letnie (20-21 czerwca), kiedy słońce w zenicie znajduje się na szerokości Zwrotnika Koziorożca (ten, na półkuli południowej). 


Najkrótszy dzień grudniowy i najkrótsza noc czerwcowa... kto wybierał się w Noc Kupały na szukanie kwiatu paproci?...

Marzec i wrzesień to z kolei powtarzająca się co roku szansa na EKWINOKCJUM (równonoc), zrównanie dnia z nocą (ang. equinox). Równonoc wiosenna zdarza się na przełomie 20 i 21 marca, a jesienna 22 i 23 września. 


Bogotá leży zaledwie 513 km na północ od równika - to tak jakby autostradą A1 przejechać z Katowic do Gdańska. Ta niewielka odległość sprawia, że odchylenia Słońca względem umiejscowienia Kolumbii na globie nie są tak duże i kolumbijski dzień jest prawie tak samo długi jak noc. W tropikach nie ma pór roku, długość dni różni się prawie niedostrzegalnie, a rolnictwo zależy od reżimu opadów deszczu. Niemniej jednak wachania słońca, choć niewielkie, istnieją i dają się zauważyć. Jeśli w grudniu słońce wschodzi nad Guadalupe, to 6 miesięcy później i 9 kilometrów dalej (odległość pomiędzy dwoma wzgórzami w lini prostej) wschodzi już nad Monserrate.


Ta zbieżność wschodów Boga Słońca ze wzgórzami fascynowała Indian Muisca i mimo naszego bardziej zaawansowanego zrozumienia astronomii może fascynować i nas. Mnie na pewno!


JAK ŻONA I MĄŻ.....


Jeśli pamiętasz z poprzedniego wpisu o Wzgórzu Monserrate Kolumbijczycy nie załapali miłością wierną do 
Madonny "Czarnulki", ale dewocją obdarzyli figurę Jezusa Upadłego Pod Krzyżem. Choć szukałam i pytałam o przyczynę tego, a nie innego uwielbienia, to nie znalazłam dobrej odpowiedzi. 

A co by na to powiedzieli Indianie Muisca?.... 

Już wiemy, że Monserrate zwane było przez Muisca Stopą Babci. Według badaczki Marina Escribano (2005) na wzgórzu Monserrate nie mogły się zakorzenić dwa symbole żeńskie ponieważ koncepcja wszechświata nie zakłada podwójnego pierwiastka żeńskiego. Aby świat zachował swoją harmonię potrzeba równowagi siły żeńskiej i męskiej. Dlatego też na wzgórzu Stopa Babci dobrze przyjął się kult Jezusa.

Do zobaczenia... pronto!



Źródło: Proximaciones al observatorio solar de Bacata-Bogota-Colombia

Brak komentarzy:

Obsługiwane przez usługę Blogger.