Kolumbijska stratyfikacja ludności na przykładzie Bogoty


Wpis zaktualizowany 23 września 2017.

W Bogocie jest wiele dzielnic marginalnych, gdzie ludzie żyją w warunkach ubóstwa czasami trudno wyobrażalnych dla Europejczyków. W domu skonstruowanym ze znalezionych na ulicach materiałów, bez bieżącej wody, odpływu ścieków, elektryczności, nie mówiąc już o innych luksusach. 

Z drugiej strony mamy ładne dzielnice z nowoczesnymi apartamentowcami, otoczone dookoła parkami, najlepszymi restauracjami i sklepami dizejnerskimi. 

PODZIAŁ SPOŁECZNO-EKONOMICZNY W KOLUMBII

Podział społeczno-ekonomiczny jest klasyfikacją warstw nieruchomości mieszkalnych, które otrzymują takie usługi publiczne jak woda, gaz, elektryczność, wywóz śmieci, telefon i Internet, telewizja oraz opłacają podatki. System ten pozwala przede wszystkim na pobieranie opłat w różnej wysokości oraz przyznawanie dotacji lub pobieraniu składek na te dotacje.

W ten sposób ci, którzy mają lepsze możliwości ekonomiczne płacą więcej za usługi publiczne i przyczyniają się do finansowego wspierania niższych warstw, które płacą niższe rachunki za te same usługi.

W całej Kolumbii funkcjonuje ta sama metodologia określania stratyfikacji społecznej. Opiszę ją na przykładzie stolicy.

Estrato - to po hiszpańsku warstwa.


Kolor szary oznaczony jako "sin estrato" oznacza, że tym miejscom nie jest przypisana żadna warstwa. W 2014 wszystkich dzielnicom przyznano warstwy.

ILE LUDZI GDZIE MIESZKA - PODZIAŁ NA WARSTWY

Podział społeczno-ekonomiczny opisuje się na 6 warstwach. Ta stratyfikacja pozwala na stworzenie dosyć klarownej mapy miasta, na której można zaobserwować gdzie znajdują się dzielnice marginalne, które powinny być dotowane i dzielnice bogatsze. 

W 2003 roku jakość życia Bogotańczyków kształtowała się tak (według DANE). Procenty wyrażają ilość osób żyjących w poszczególnych warstwach:

Warstwa 1 (niska-niska)        = 22,3%
Warstwa 2 (niska)                  = 41,2%
Warstwa 3 (średnia)              = 27,1%
Warstwa 4 (średnio-wysoka) = 6,3%
Warstwa 5 (wysoka)              = 1,9%
Warstwa 6 (wysoka-wysoka) = 1,2%

Dane na 2014 mają się już inaczej. Warto zwrócić uwagę, że zmieniły się nazwy warstw od 3 do 5, dewaluując trochę ich wartość. Ta próba była zrobiona dla 7.794.463 mieszkańców stolicy Kolumbii. 

Warstwa 1 (niska-niska)        = 10,4%
Warstwa 2 (niska)                  = 41,3%
Warstwa 3 (średnio-niska)     = 36%
Warstwa 4 (średnia)               = 7,8%
Warstwa 5 (średnio-wysoka)  = 2,6%
Warstwa 6 (wysoka)               = 1,9%

Z analizy wynika czarno na białym, że wciąż najwięcej ludności mieszka w Bogocie w warstwie 2 czyli niskiej - ponad 40%. Zaraz za nią drepta warstwa 3 z 36%. Na trzecim miejscu plasuje się z ponad 10% najbiedniejsza część ludności warstwy 1. Potem mamy prawie 8% ludzi żyjących w warstwie 4 i na samym końcu umiejscawiają się warstwy 5 z 2,6% oraz wysoka warstwa 6 z niecałymi 2%.

Chcecie wiedzieć ile dokładnie to ludzi? I jakie znalazłam porównania do polskich miejscowości? Szczegóły poniżej w opisach warstw.

WARSTWY NISKIE 1-2-3 (SUBSYDIOWANE)

Warstwy 1, 2 i 3 odpowiadają niskim warstwom, które chronią mieszkańców o niższych zasobach i które są beneficjentami dotacji w infrastrukturze publicznej.

Ludzie mieszkający w warstwie 1 i 2 to mieszkańcy dzielnic nędzy i biedy. Estrato 1 zamieszkują Kolumbijczycy nie mający dostępu do elektryczności i bieżącej wody, mieszkający w pobiednie skonstruowanych domkach. Estrato 2 powinno już mieć domy zbudowane z cegły. Estrato 1 i 2 to 51,7% ogółu społeczeństwa w Bogocie! Połowa ludności Bogoty! Dorzucając do niej warstwę 3 mamy 87,7% społeczeństwa, które DANE określają jako warstwy niskie! Z prawie 7,8 mln mieszkaców Bogoty te warstwy zamieszkiwało w 2014 roku doładnie 6.837.720 ludzi! Czyli.... 4 razy więcej ile liczy mieszkańców Warszawa.

Jest to dla mnie tak niesamowite, że aż fantastyczne. Duży procent z tego stanowią ludzie przesiedleni (osoby, które musiały opuścić swoje domy gdzieś w interiorze Kolumbii i uciekając przez FARC trafiły do stolicy), którzy w Bogocie szukają recepty na życie i szczęście.



LA CANDELARIA

Historyczne centrum La Candelaria to kompilacja warstw 2 i 3 oraz bloków, które nie mają zdefiniowanej warstwy także przynależy do estrato 1, ale raczej ze względu na charakter dziedzictwa historyczno-kolonialnego niż bycia biedną. Także pamiętajmy o wyjątkach, bo są. W Candelaria także znajduje się dzielnica oznaczona 1, także sprawdźmy gdzie dokładnie się znajduje zanim wybierzemy się na zwiedzanie centrum historycznego Bogoty.


Mapa dostosowana przeze mnie na potrzeby bloga. Źródło: http://www.sdp.gov.co

WARSTWA ŚREDNIA 4

Warstwa 4 nie otrzymuje dotacji, ani też nie musi dopłacać do dotacji warstwom niższym - płaci dokładnie taką wartość, jaką na rachunku określają firmy świadczące usługi publiczne. W tej warstwie mieszka 604.219 ludzi. Czyli trochę mniej niż we Wrocławiu.



WARSTWY WYSOKIE 5-6 (DOKŁADAJĄCE DO DOTACJI)

Warstwy 5 i 6 odpowiadają wysokim warstwom, w których mieszkają użytkownicy z większymi zasobami ekonomicznymi i którzy muszą ponieść koszty dokładając z własnych kieszeni do rachunków tym, którzy mieszkają w warstwach dotowanych czyli 1, 2 i 3. 

Generalnie te warstwy mają najlepszy dostęp do mediów oraz usług (np. centra handlowe i restauracje), mieszkańcy mają najwyższe zarobki w mieście czy średnio 2 samochody na rodzinę. Rodziny te płacą jednak najwyższe podatki oraz największe rachunki za wodę, elektryczność, gaz, telefon i Internet. 

W tych dwóch warstwach mieszka zaledwie 320.524 osoby. Czyli trochę więcej niż wynosi aktualna populacja Katowic.



NA ZAKOŃCZENIE

Porównanie danych z 2003 do tych z 2014, czyli dekady później wskazuje, że sytuacja ekonomiczna mieszkańców Bogoty poprawiła się, ponieważ liczba osób przesunęła się z estrato 1 w kierunku estratos wyższych.

Ponad 320 tysięcy osób w Bogocie płaci większe rachunki aby dołożyć do rachunków 6,7 miliona ludzi z warstw dotowanych, którzy z koleji płacą mniej.

Aczkolwiek do metodologii ustalania warstw w Bogocie nie jest przypisane informacja o dochodach mieszkańców dzielnic, to można przyjąć, że:
- im wyższa warstwa, tym wyższe zarobki jej mieszkańca,
- mieszkaniec o wysokich zarobkach, jeśli chce może mieszkać w dzielnicach o niższym podziale społeczno-ekonomicznym, np 4, ale już
- mieszkaniec, którego dochody są kształtowane codziennie, bo na przykład zarabia na handlu ulicznym, nie może pozwolić sobie na wynajęcie (a tym bardziej kupienie) mieszkania w warstwie 5 czy 6.

Generalnie przyjmuje się też, że biedniejsze warstwy ulokowane są na południu Bogoty, a północ jest bogata. Pamiętajmy, że to uproszczenie, bo mówimy tutaj o dużych skupiskach konkretnych warstw. Nawet w lokalizacji Usaquen uznawanej za najbogatszą w Bogocie możemy znaleźć dzielnice przynależące do wszystkich warstw. 


Źródła: 
Departamento Administrativo Nacional de Estadística (DANE)
Secretaría de Planeación

5 komentarzy:

Bogotka pisze...

Bardzo ciekawe sa te dane o estratos Ola, w zyciu bym nie pomyslala, ze az 80% ludnosci Bogoty zyje w estrato 1, 2 i 3! Co prawda dane sa malo aktualne, bo podajesz rok 2003, ale mysle, ze struktura nie zmienila sie az tak bardzo.

Tysiąc Odcieni Zieleni pisze...

Prawda, że niesamowite, że większość mieszkańców Bogoty to raczej biedni ludzie?

Tysiąc Odcieni Zieleni pisze...

Nowszych danych niż 2003 na Internecie niestety nie mogłam znaleźć :(

Bogotka pisze...

To prawda, zyjac na polnocy nie ma sie swiadomosci, ze az tyle tutaj biedy :( Ale z drugiej strony to z tymi estrato to nie do konca jest takie klarowne. Dowiedzialam sie na przyklad wczoraj od mojego Chibcha, ze my mieszkamy w estrato 3 :)i uwierz mi na biedne nasze osiedle nie wyglada...takze mysle, ze jest jeszcze wiele miejsc, ktorym nadano estrato daaawno temu, a ktore bardzo podniosly swoj status i one zanizaja troche te statystyki...

Tysiąc Odcieni Zieleni pisze...

Polecam przeczytanie tego artykułu: http://institutodeestudiosurbanos.info/endatos/0200/02-030-vivienda/02.03.01.htm gdzie w sekcji "Zonificación por Criterios de Hábitat" są wymienione kryteria według, których określa się przynależność do warstw. Warto też wiedzieć, że pod uwagę brane są "manzanas urbanas", które w Kolumbii mają 80x80 metrów.

Wiem też, że od czasu do czasu w Bogocie status estratos jest zmieniany - dokładnie tak jak piszesz, bo np dzielnice podniosły swój status - i albo numer warstwy jest podwyższany albo obniżany.

Numer "estrato" można też sprawdzić samemu na rachunkach np za wodę (Acueducto)

Obsługiwane przez usługę Blogger.