Kolumbijczycy i etnograficzna różnorodność kulturowa

KOLUMBIJSKIE GRUPY ETNICZNE


Generalnie przyjmuje się, że Kolumbijczyk to osoba, w której żyłach płynie czysta lub mieszana krew którejś z trzech głównych grup:  indiańskiej (amerindios, indigenas), hiszpańskiej i afrykańskiej. Ale Kolumbijczyk mógł narodzić się w wyniku późniejszych krzyżowań wspomnianych grup z imigrantami z Bliskiego Wschodu czy innych krajów europejskich.


Fantastyczna wystawa zdjęć etnicznych w Muzeum Złota, Bogota, rok 2011
Według CIA The World Factbook w Kolumbii żyje 58% metysów (biali zmieszani z indianami), 20% białych, 14% mulatów (biali zmieszani z czarnymi) i 4% pochodzenia afrykańskiego, 3% zambów (czarni zmieszani z Indianami) i 1% Indian. 

Ale jeśli dobrze pamiętam moje studia w Centrum Studiów Latynoamerykańskich (CESLA) w Warszawie, to 10 lat temu liczby były identyczne. 

Z innego źródła (według spisu obywateli Kolumbii z 2005 roku) można się dowiedzieć następujących danych: 86% to biali i metysi, 3,43% to społeczność indiańska, 10,6% to afrokolumbijczycy. 

W każdym razie jedno jest pewne: białych i metysów jest najwięcej, społeczność kolorowa przeważnie żyje na obydwu wybrzeżach, a Indian jest naprawdę niewiele i przeważnie żyją w swoich enklawach wyrabiając przepiękne artystyczne rękodzieła (o czym kiedy indziej).




KOLUMBIJSKIE GRUPY ETNOGRAFICZNE


Z punktu widzenia entograficznego w Polsce mamy całkiem sporo grup etnicznych: Górale, Ślązacy i Kaszubi to chyba najbardziej kolorowa reprezentacja. Wyróżniają się spośród innych grup świadomością przynależności do swojej grupy oraz cechami kulturowymi (np.: tożsamość kulturowa, gwara, obszar zasiedlenia czy gospodarka).

Mnie najbardziej ciekawią właśnie etnograficzne różnice pomiędzy homo sapiens columbiae. Osobiście najbardziej interesuję się:
  • Chibchas - mieszkańcami Bogoty i departamentów Cundinamarca i Boyaca,
  • Paisas - obywateli Medellin i regionu kawowego,
  • Llaneros - Kolumbijczykami zamieszkującymi kolumbijską sawannę, aż po granicę z Wenezuelą,
  • Costeños - mieszkańcami Wybrzeża Karaibskiego Kolumbii,
  • Caucanos czy Vallenos - społecznością z Wybrzeża Pacyfiku i części zachodniej Andów o wszystkich możliwych kolorach skóry, wśród których wyróżniamy także roztańczonych salsą Caleños z Cali,
  • Pastusos z Pasto.
Wyróżnia się także:
  • Amazónicos - to mieszkańcy Puszczy Amazońskiej,
  • Santandereanos - mieszkańcy departamentów Santander i Norte de Santander,
  • Tolimenses - zamieszkujący departament Tolima,
  • Serranos - Kolumbijczycy z przylegającego do granicy z Ekwadorem departamentu Nariño.


RÓŻNORODNOŚĆ KULTUROWA


Czym zatem różni się chibcha od paisa i caleño od costeño? Dialektem (tu się mówi, że akcentem), zwyczajami i zachowaniem oraz kuchnią. I mimo, iż od przyjazdu pierwszych kolonizatorów/konkwistadorów upłynęło zaledwie 4 wieki (w tym 200 lat kolonizacji), Kolumbijczycy mają bogatą kulturę, w której wymieszały się wpływy europejskie, afrykańskie, orientalne oraz indiańsko-tubylcze. 

Choć na świecie bardziej znane są kultury indiańskie z innych państw, tj. Aztekowie (Meksyk), Inkowie (Peru i Ekwador) i Majowie (Guatemala i Meksyk), po których do dzisiaj zostały przepiękne zabytki architektoniczne, to uważam, że pierwsi mieszkańcy Kolumbii byli i są równie interesujący. 

Wiele pozostawiły po sobie moja ulubiona cywilizacja Quimbaya i kultura Muisca, której potomkowie żyją do dziś - podzieleni na kilka grup indiańskich (np. Kogi, Arhuacos) oraz w żyłach dzisiejszych Cachacos

LICZBA MIESZKAŃCÓW KOLUMBII


Zagęszczenie ludności w Kolumbii (źródło)

W Kolumbii żyje 46 milionów ludzi. Jak na kraj o powierzchni prawie czterokrotnie większej od Polski, liczba ta nie jest powalająca (Polska - 38 milionów). Największe skupiska ludzi spotyka się w Andach, na Wybrzeżu Karaibskim i Pacyfiku. Los Llanos oraz Amazonia są prawie niezamieszkałe. Dlatego też najważniejsze miasta są.... tak duże!

Jak wspominam, że Warszawa z 2 milionami to największe miasto Polski, to narażam się na przynajmniej na unoszenie brwi. Bogota dziś to 8 milionów, Medellin szacuje się na 3.8 milionów, a Cali to 2.3 miliona.

Brak komentarzy:

Obsługiwane przez usługę Blogger.